پيامبر - سلام اللّه عليه - همه اينها را به خوبى درك مىكرد و با اين وجود آن همه دشوارى و مشكلات ، به جنگ سرنوشت‌ساز ، عليه روم ، در داخل خاك خودشان به پا خاست ، تا با آنان دست و پنجه نرم كند و انديشهء هجوم آوردن به سرزمين مسلمانان را از سر به در كنند . ( 1 ) نبرد با روميان پيامبر تصميم جنگ گرفت و به يارانش اعلام نمود كه براى نبرد با ارتش روم آماده باشند . پيكهايى هم به اطراف گسيل داشت و به مردم عرب و اهل مكه خبر داد كه : در اين جنگ شركت كنند . خيلى كم اتفاق مىافتاد كه پيامبر به جنگ برود و اين گونه آشكارا مسير جنگ را اعلام نمايد . حال كه موقعيّت بسيار حسّاس و دشمن سرسخت و ستيزه‌گر و قضيه بغرنج است ؛ بىپرده به همه كس اعلام نمود كه : عازم جنگ با ارتش روم مىباشد و جنگ‌افزار و آمار دشمن را براى مسلمانان گفت تا آمادگى بيشترى داشته باشند . پيامبر ، مؤمنان را براى اين پيكار تشويق مىنمود كه همان دم قسمتى از سورهء توبه نازل گشت و آنان را براى نبرد با باطل و بذل اموال خويش فرا خواند تا در اين راه قدم بردارند . ( 2 ) پيشى گرفتن مسلمانان براى تدارك مهمات مسلمانان تا نداى جانبخش پيامبر را شنيدند كه آنان را براى جنگ با روم فرا مىخواند ؛ در جهت اطاعت وى بر همديگر پيشى مىگرفتند و با شتاب تمام ساز و برگ رزم را تدارك ديدند . و همهء قبايل و دسته‌ها از هر سو به مدينه سرازير شدند . و - جز بيمار دلان درمانده و سه نفر از مسلمانان - همه در برابر فرمان خدا و پيامبر گردن نهادند ، و حتى نيازمندان و تهىدستان هم از محضر پيامبر مىخواستند كه مركب سوارى و جنگ‌افزار را در اختيارشان قرار دهد تا در جنگ شركت ورزند . پيامبر در جواب فرمود : « . . . لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ، تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً أَلَّا يَجِدُوا ما يُنْفِقُونَ . » « 1 » : [ . . . من مركبى ندارم كه شما را

--> ( 1 ) - توبه / 92 .